Pembahagian harta 4

Hajbu (Halangan)

Hajbu ialah halangan daripada mewarisi harta sama ada seluruh harta atau sebahagiannya kerana adanya waris yang lebih utama daripadanya.

Pembahagian Hajbu :

1. Hajbu Hirman

Hajbu Hirman ialah halangan ahli waris daripada mewarisi seluruh harta kerana adanya waris lain yang lebih berhak seperti cucu L terhalang daripada mewarisi harta kerana adanya anak L.

Waris Yang Tidak Akan Terhalang :

Anak kandung L

Anak kandung P

Bapa

Emak

Suami

Isteri

Waris Yang Akan Terhalang :

Waris Lelaki

1. Datuk apabila adanya Bapa, datuk yang jauh akan terhalang dengan adanya datuk yang dekat.

2. Saudara L seibu sebapa apabila adanya, sama ada :

Bapa                       Anak L                        Cucu L dari anak L

3. Saudara L sebapa apabila adanya, sama ada :

Bapa                            Anak L             Cucu L dari anak L

Saudara L seibu sebapa

Saudara P seibu sebapa yang termasuk dalam golongan Asabah Ma’a Ghairihi.

4. Saudara L seibu dan Saudara P seibu apabila ada, sama ada :

Bapa                            Datuk                           Anak L

Cucu L dari anak L dan ke bawah

Anak P

Cucu P dari anak L dan ke bawah

5. Cucu L dari anak L apabila adanya anak L, cucu yang dekat akan menghalang cucu yang jauh (cicit).

6. Anak saudara dari saudara L seibu sebapa apabila adanya, sama ada :

Bapa                            Datuk                           Anak L

Cucu L dari anak L dan ke bawah

Saudara L sebapa

7. Anak saudara dari saudara L sebapa apabila adanya, sama ada :

Bapa                            Datuk                           Anak L

Cucu L dari anak L dan ke bawah

Saudara L sebapa

Anak saudara dari saudara L seibu sebapa

8. Bapa Saudara seibu sebapa apabila adanya, sama ada :

Bapa                            Datuk                           Anak L

Cucu L dari anak L dan ke bawah

Saudara L sebapa

Anak saudara dari saudara L seibu sebapa

Anak saudara dari saudara L sebapa

9. Bapa Saudara sebapa apabila adanya, sama ada :

Bapa                            Datuk                           Anak L

Cucu L dari anak L dan ke bawah

Saudara L sebapa

Anak saudara dari saudara L seibu sebapa

Anak saudara dari saudara L sebapa

Bapa saudara seibu sebapa

10. Anak Bapa Saudara (sepupu) seibu sebapa apabila adanya, sama ada :

Bapa                Datuk                           Anak L

Cucu L dari anak L dan ke bawah

Saudara L sebapa

Anak saudara dari saudara L seibu sebapa

Anak saudara dari saudara L sebapa

Bapa saudara seibu sebapa

Bapa saudara sebapa

11. Anak Bapa Saudara (sepupu) sebapa apabila adanya, sama ada :

Bapa                Datuk                           Anak L

Cucu L dari anak L dan ke bawah

Saudara L sebapa

Anak saudara dari saudara L seibu sebapa

Anak saudara dari saudara L sebapa

Bapa saudara seibu sebapa

Bapa saudara sebapa

Anak Bapa Saudara (sepupu) seibu sebapa

Waris Perempuan

1. Nenek apabila ada emak

2. Cucu P dari anak L apabila adanya, sama ada:

Anak L

Dua orang atau ramai anak P kecuali dia mejadi asabah

3. Saudara Perempuan seibu sebapa apabila adanya, sama ada :

Bapa                Anak L Cucu L dari anak L dan ke bawah

4. Saudara Perempuan sebapa apabila adanya, sama ada :

Bapa                Anak L Cucu L dati anak L dan ke bawah

Saudara Perempuan seibu sebapa yang termasuk dalam golongan Asabah Ma’a Ghairihi

Dua orang Saudara Perempuan seibu sebapa kecuali dia menjadi asabah

5. Saudara Perempuan seibu apabila adanya, sama ada :

Bapa                Datuk               Anak L Anak P

Cucu L dari anak L dan ke bawah

Cucu P dari anak L dan ke bawah

2. Hajbu Nukshan

Hajbu Nukshan ialah di mana ahli waris mendapat kurang dari sepatutnya kerana adanya ahli waris yang lain,misalnya hak suami ½ daripada harta berkurangan kepada ¼ kerana adanya anak.

Petunjuk :

P : Anak Perempuan

L : Anak Lelaki

Asabah : Lebihan

Mahjub : Terhalang

I/B : Seibu Sebapa

B : Sebapa

I : Seibu

Wallaahu a’lam.

Ilmu Faraid : Pembahagian harta (ms 7-10)

Jabatan Mufti Negeri Kelantan

Pembahagian harta 3

’Asabah :

Menurut istilah syarak, ’Asabah ialah waris-waris yang tidak mempunyai kadar yang ditetapkan secara jelas oleh Al-Quran dan As-Sunnah.

Menurut pendapat ulama Faraid, ’Asabah ialah waris yang menguasai semua harta sekiranya beliau seorang diri sahaja dan jika ada waris yang layak, dia mengambil semua baki harta yang tinggal. Mereka ialah :

Anak L

Cucu L

Saudara L seibu sebapa

Saudara L sebapa

Bapa Saudara seibu sebapa

Pembahagian ‘Asabah :

Asabah terbahagi kepada 2 bahagian iaitu:

1) Asabah Nasabiah iaitu asabah kerana nasab

2) Asabah Sababiah iaitu asabah kerana memerdekakan hamba iaitu tuan yang memerdekakan hamba tadi memwarisi harta hamba yang dimerdekakan jika hamba tersebut tidak mempunyai waris.

Jenis-jenis Asabah Nasabiah :

1. Asabah Bi an-Nafsi

Ia hanya melibatkan waris lelaki sahaja iaitu:

1. Anak yang meliputi :

Anak simati

Cucu sebelah anak L dan ke bawah

2. Bapa yang meliputi :

Ayah simati

Datuk sebelah bapa dan ke atas

3. Saudara yang meliputi :

Saudara seibu sebapa

Saudara sebapa

Anak saudara dari saudara L seibu sebapa

Anak saudara L dari saudara sebapa dan ke bawah

4. Bapa Saudara yang meliputi :

Bapa Saudara seibu sebapa

Bapa Saudara sebapa

Anak Bapa Saudara (sepupu L) dari Bapa Saudara seibu sebapa

Anak Bapa Saudara (sepupu L) dari Bapa Saudara sebapa

 

Tip Tambahan :

Asabah Bi an-Nafsi yang mempunyai 4 golongan adalah mengikut tertib iaitu diutamakan anak ke atas bapa, bapa lebih utama daripada saudara dan saudara lebih berhak daripada bapa saudara. Sekiranya terdapat satu golongan daripada mereka (misalnya anak) maka dia akan mendapat semua harta atau sebahagian sahaja setelah diambil oleh waris lain. Jika tiada harta yang tinggal, maka mereka tidak mendapat sebarang harta KECUALI anak dan ayah.

2. Asabah Bi Ghairihi

Semua mereka adalah perempuan iaitu :

1. Anak Perempuan akan mendapat asabah jika bersama (saudaranya) anak lelaki.

2. Cucu P sebelah anak L jika bersama (saudaranya) cucu P sebelah anak L dan ke bawah.

3. Saudara P seibu sebapa jika bersama (saudaranya) saudara : seibu sebapa.

4. Saudara P sebapa jika bersama (saudaranya) saudara L sebapa.

Syarat-syarat Asabah Bi Ghairibi :

1. Perempuan tersebut mestilah dalam golongan Ashabul Furud

2. Perempuan tersebut mestilah sama darjat seperti anak P mestilah dengan kehadiran anak L dan tidak sah kalau anak P dengan saudara L sebapa.

3. Perempuan tersebut mestilah lebih tinggi martabatnya, tidak boleh asabah saudara P seibu sebapa dengan kehadiran saudara L sebapa setiap ggolongan menjadi asabah dengan kehadiran orang lain iaitu saudara lelaki masing-masing. Pewarisan di antara mereka ialah lelaki mendapat dua bahagian perempuan (2:1).

3. Asabah Ma’a Ghairihi

Asabah Ma’a Ghairihi ialah setiap perempuan yang memerlukan kehadiran perempuan untuk melayakkan dirinya mendapat asabah. Mereka ialah :

1. Saudara P seibu sebapa akan mendapat asabah jika bersama anak P atau ke bawah.

2. Saudara P sebapa akan mendapat asabah jika bersama anak P atau ke bawah.

Tip Tambahan :

Perempuan yang termasuk dalam Asabah Ma’a Ghairihi mestilah tidak mempunyai saudara L bagi diri mereka.

Jika Saudara P seibu sebapa menjadi Asabah Ma’a Ghairihi, maka dia MEMPUNYAI KUASA seperti Saudara L seibu sebapa dalam menghalang pewarisan daripada waris-waris yang lain tetapi dia TIDAK LAYAK mengambil harta mengikut bahagian Saudara L seibu sebapa.

Petunjuk :

P : Anak Perempuan

L : Anak Lelaki

Asabah : Lebihan

Mahjub : Terhalang

I/B : Seibu Sebapa

B : Sebapa

I : Seibu

Wallaahu a’lam.

Ilmu Faraid : Pembahagian harta (ms 5-7)

Jabatan Mufti Negeri Kelantan

Pembahagian harta 2

Ashabul Furud

Ashabul Furud ialah mereka yang berhak mendapat harta pusaka mengikut bahagian yag ditetapkan  iaitu 2/3, ½, 1/3, ¼, 1/6 dan 1/8. Mereka terdiri :

a) Anak Perempuan :

½ bila seorang sahaja

2/3 bila 2 atau lebih

Asabah bila bersama anak lelaki

b) Cucu P dari anak L

½ bila seorang sahaja

1/6 bila seorang dan bersama seorang anak P

2/3 bila dua orang atau lebih

Mahjub bila ada anak L

Mahjub bila ada 2 anak P

Asabah bila ada anak L sebelah bapa

Asabah bila ada cucu L walau pun ada 2 anak P

c) Saudara P Seibu-sebapa

 

½ bila seorang sahaja               

2/3 bila 2 orang atau lebih

Mahjub bila ada anak L

Asabah bila ada anak P

Asabah bila ada cucu dari anak L

Mahjub bila ada cucu dari anak L ke bawah

Asabah bila ada saudara L (I/B)

Mahjub bila ada bapa

d) Saudara Perempuan Sebapa

½ bila seorang sahaja

2/3 bila 2 orang atau lebih

1/6 bila ada saudara P (I/B)

Asabah bila ada saudara l (B)

Asabah bila ada cucu P daripada anak L

Mahjub bila ada 2 orang saudara P (I/B)

Mahjub bila ada anak L

Mahjub bila ada cucu l daripada anak L

Mahjub bila ada Bapa

Mahjub bila ada cucu L daripada anak L

Mahjub bila ada saudara P (I/B) bersama anak P

Mahjub bila ada saudara P (I/B) bersama cucu P daripada anak L

e) Saudara Perempuan Seibu

1/6 bila seorang sahaja

1/3 bila 2 orang atau lebih

Mahjub bila ada anak L

Mahjub bila ada anak P

Mahjub bila ada cucu L daripada anak L

Mahjub bila ada cucu P daripada anak L

Mahjub bila ada bapa

Mahjub bila ada datuk

f) Bapa dan Datuk

1/6 dan Asabah bila ada anak P

1/6 dan Asabah bila ada cucu P daripada anak L

1/6 bila ada anak L

1/6 bila ada cucu L daripada anak L

Asabah bila tiada:

a) Anak L

b) Anak P

c) Cucu L daripada anak L

d) Cucu P daripada anak L

Datuk Mahjub bila ada bapa

g) Emak

1/6 bila ada anak L

1/6 bila anak P

1/6 bila ada cucu L daripada anak L

1/6 bila ada 2 atau lebih Saudara L atau P samada (I/B) atau tidak

1/3 bila tiada:

a) Anak L

b) Anak P

c) Cucu L daripada anak L

d) Cucu P daripada anak L

1/3 bila ada seorang Saudara L atau P samada (I/B) atau tidak

1/3 daripada baki bila terdiri daripada:

a) Emak

b) Bapa

c) Suami atau isteri

h) Suami

½ bila tiada:

a) Anak L

b) Anak P

c) Cucu L daripada anak L

d) Cucu P daripada anak L

¼ bila ada:

a) Anak L

b) Anak P

c) Cucu L daripada anak L

d) Cucu P daripada anak L

i) Isteri

¼ bila tiada:

a) Anak L

b) Anak P

c) Cucu L daripada anak L

d) Cucu P daripada anak L

1/8 bila ada:

a) Anak L

b) Anak P

c) Cucu L daripada anak L

d) Cucu P daripada anak L

Petunjuk :

P : Anak Perempuan

L : Anak Lelaki

Asabah : Lebihan

Mahjub : Terhalang

I/B : Seibu Sebapa

B : Sebapa

I : Seibu

Wallaahu a’lam.

Ilmu Faraid : Pembahagian harta (ms 2-4)

 Jabatan Mufti Negeri Kelantan

Pembahagian harta 1

Harta Pusaka :

Sabda rasulullah saw : Pelajarilah ilmu Faraid dan ajarkanlah kepada orang lain. Sesungguhnya ia separuh daripada ilmu dan ia akan dilupai oleh manusia. Ia merupakan ilmu yang paling awal yang dicabut dari umatku.....

Hak-hak ke atas harta :

1. Hak-hak yang berkaitan dengan harta tersebut seperti nazar, gadaian dan sebagainya.

2. Penyelenggaraan mayat sehingga dikebumikan

3. Hutang piutang

4. Wasiat

5. Hak pusaka

Kelayakan menjadi waris :

1. Nasab

2. Perkahwinan yang sah

Syarat-syarat pewarisan :

1. Kematian – matinya orang yang hartanya diwarisi

2. Pewaris masih hidup

3. Tiada halangan dari segi pewarisan

Hilang kelayakan menjadi waris :

1. Membunuh orang yang hartanya ingin diwarisi

2. Berlainan agama termasuk murtad

3. Perhambaan

Wallaahu a’lam.

Ilmu Faraid : Pembahagian harta (ms1)

Jabatan Mufti Negeri Kelantan